ALGERIA

Mentore: Nadia Kibout
Performer, attrice

AUTRICE
Souad Massi è una cantautrice algerina. Tra le voci più importanti del folk nordafricano contemporaneo, inizia la sua carriera negli anni ’90 seguendo influenze rock ma ben presto si avvicina alla musica acustica e tradizionale. A causa del clima di violenza in Algeria, si trasferisce in Francia nel 1999. Le sue canzoni uniscono folk occidentale e tradizione araba-berbera, con testi poetici e impegnati.

GENERE
Il folk algerino è un genere basato su melodie modali di tradizione araba e berbera, spesso derivate dai maqām, con strutture semplici e ripetitive. Utilizza ritmi irregolari o binari, tipici del Nord Africa e un canto monodico, molto espressivo.

⇒BRANO 1
Yemma: “Yemma” significa “madre” in arabo algerino, e la canzone è una supplica intima rivolta alla madre. Nel brano, Souad Massi usa la figura materna come simbolo di protezione, radici e memoria, in un contesto segnato da dolore, violenza ed esilio. la canzone rievoca, in particolare, quel gesto quotidiano di chiamare o scrivere alla famiglia e dire che va tutto bene, anche quando non è del tutto vero, per non causare dolore a chi si ama.

TESTO CON TRADUZIONE (Arabo Darija Algerino)
يمّا نكذب عليك، لازم نكذب عليك
Yemma nekdeb 3alik, lazem nekdeb 3alik
Mamma, devo mentirti, devo mentirti

الريح ما ينقصنيش
El reih maynqusnich
Il vento non mi manca / non mi toglie nulla

يمّا نكذب عليك، لازم نكذب عليك
Yemma nekdeb 3alik, lazem nekdeb 3alik
Mamma, devo mentirti, devo mentirti

الدراهم ما يخصّونيش
Drahem maykhussunich
I soldi non mi riguardano / non contano per me

يمّا نكذب عليك، لازم نكذب عليك
Yemma nekdeb 3alik, lazem nekdeb 3alik
Mamma, devo mentirti, devo mentirti

دموع ما تعرفنيش
Dmou3 mate3refnich
Le lacrime non mi conoscono / non voglio piangere

يمّا نكذب عليك، لازم نكذب عليك
Yemma nekdeb 3alik, lazem nekdeb 3alik
Mamma, devo mentirti, devo mentirti

هنا كاين غير البرد
Hena kayen ghir el bard
Qui c’è solo il freddo

نشوف في حتى واحد
Nchouf fi 7atta wa7ed
Non vedo nessuno

هكّاك راني قاعدة؟
Hal keich rani qa3da?
È così che sto vivendo?

وكيف وليت كي على البرد هذا؟
W keich wallef ki 3al bard da?
E come mi sono abituata a questo freddo?

يمّا نكذب عليك، لازم نكذب عليك
Yemma nekdeb 3alik, lazem nekdeb 3alik
Mamma, devo mentirti, devo mentirti

الريح ما ينقصنيش
El reih maynqusnich
Il vento non mi manca

يمّا نكذب عليك، لازم نكذب عليك
Yemma nekdeb 3alik, lazem nekdeb 3alik
Mamma, devo mentirti, devo mentirti

الدراهم ما يخصّونيش
Drahem maykhussunich
I soldi non mi riguardano

يمّا نكذب عليك، لازم نكذب عليك
Yemma nekdeb 3alik, lazem nekdeb 3alik
Mamma, devo mentirti, devo mentirti

برا ما يسبّونيش
Barra maysebbunich
Là fuori non mi insultano / non mi maltrattano

يمّا نكذب عليك، لازم نكذب عليك
Yemma nekdeb 3alik, lazem nekdeb 3alik
Mamma, devo mentirti, devo mentirti

يمّا توحّشت الشمس
Yemma twahhacht el chams
Mamma, mi manca il sole

هكّاك راني شادّة؟
Hal keich rani chadda?
È così che resisto? / È così che vado avanti?

الطير اللي عايش في القفص
El tayr elli ayech fel qafs
L’uccello che vive in gabbia

ما عندو حتى فايدة
Ma 3ando hatta fayda
Non serve a nulla / non ha alcun valore

يمّا نكذب عليك، لازم نكذب عليك
Yemma nekdeb 3alik, lazem nekdeb 3alik
Mamma, devo mentirti, devo mentirti

الريح ما ينقصنيش
El reih maynqusnich
Il vento non mi manca

يمّا نكذب عليك، لازم نكذب عليك
Yemma nekdeb 3alik, lazem nekdeb 3alik
Mamma, devo mentirti, devo mentirti

الدراهم ما يخصّونيش
Drahem maykhussunich
I soldi non mi riguardano

يمّا نكذب عليك، لازم نكذب عليك
Yemma nekdeb 3alik, lazem nekdeb 3alik
Mamma, devo mentirti, devo mentirti

برا ما يسبّونيش
Barra maysebbunich
Là fuori non mi insultano

يمّا نكذب عليك، لازم نكذب عليك
Yemma nekdeb 3alik, lazem nekdeb 3alik
Mamma, devo mentirti, devo mentirti

لو كان جات الأرض تنطق
Low kan djat el ard tentaa
Se la terra potesse parlare

راهي منّا تتبرّى
Rahi menna tetbarra
Ci rinnegherebbe

الخير ما سما يتدفّى
El kheir ma sma yetdaffa
Il bene non si scalda nel cielo

كاين اللي باتو في برا
Kayen elli bato fe barra
C’è chi ha passato la notte fuori

يمّا نكذب عليك، لازم نكذب عليك
Yemma nekdeb 3alik, lazem nekdeb 3alik
Mamma, devo mentirti, devo mentirti

الريح ما ينقصنيش
El reih maynqusnich
Il vento non mi manca

يمّا نكذب عليك، لازم نكذب عليك
Yemma nekdeb 3alik, lazem nekdeb 3alik
Mamma, devo mentirti, devo mentirti

الدراهم ما يخصّونيش
Drahem maykhussunich
I soldi non mi riguardano

يمّا نكذب عليك، لازم نكذب عليك
Yemma nekdeb 3alik, lazem nekdeb 3alik
Mamma, devo mentirti, devo mentirti

برا ما يسبّونيش
Barra maysebbunich
Là fuori non mi insultano

يمّا نكذب عليك، لازم نكذب عليك
Yemma nekdeb 3alik, lazem nekdeb 3alik
Mamma, devo mentirti, devo mentirti

||||||||||||||||||||||||||||||||||

⇒BRANO 2
Ya kelbi: La canzone “Ya Kelbi” (“Oh, mio cuore”) non è una semplice ballata d’amore, ma una riflessione critica e interiore sul rumore sociale, i pettegolezzi e l’atteggiamento delle persone verso chi soffre o vive difficoltà.

TESTO CON TRADUZIONE (Arabo Darija Algerino)
و يا قلبي جرحك طال
Wa ya qalbi jarhak tal
Oh, mio cuore, la tua ferita è durata a lungo

و يا شكون سباب هوالو
Wa ya shkun sabab howalu
E chi è la causa di tutto questo?

و يا صحاب القيل و القال
Wa ya sahab el qeel wel qal
E gli amici dei pettegolezzi e del chiacchiericcio

و يا ما درتو والو
Wa ya ma drtu walu
E tutto ciò che avete fatto… nulla

تضلو تدو و تجيبو ما جبتو خبر لدنيا
Tadlu tdu wa tjibu ma jibtu khabar l’dnya
Continuate a parlare e a portare notizie che non hanno senso nel mondo

كل واحد يعرف عيبو ياك الدنيا فانية
Kol wahed ya3ref 3aybo, yak el dunya faniya
Ognuno conosce i propri difetti, dopo tutto la vita è effimera

تضلو تدو و تجيبو ما جبتو خبر لدنيا
Tadlu tdu wa tjibu ma jibtu khabar l’dnya
Continuate a parlare e a portare notizie che non hanno senso nel mondo

كل واحد يعرف عيبو ياك الدنيا فانية
Kol wahed ya3ref 3aybo, yak el dunya faniya
Ognuno conosce i propri difetti, dopo tutto la vita è effimera

و يا قلبي جرحك طال
Wa ya qalbi jarhak tal
Oh, mio cuore, la tua ferita è durata a lungo

و يا شكون سباب هوالو
Wa ya shkun sabab howalu
E chi è la causa di tutto questo?

و يا صحاب القيل و القال
Wa ya sahab el qeel wel qal
E gli amici dei pettegolezzi e del chiacchiericcio

و يا ما درتو والو
Wa ya ma drtu walu
E tutto ciò che avete fatto… nulla

كي ما وصلتوش للعنب قلتو عليه قارص
Ki ma wasaltush lil-3inab qultu 3lih qares
Quando non riuscite a raggiungere l’uva, dite che è amara

فيكم نستعجب كلامكم ما يزيد ما ينقص
Fikum nesta3jab kalamkum ma yzeed ma ynqos
Di voi mi stupisce: le vostre parole non aggiungono né tolgono nulla

كي ما وصلتوش للعنب قلتو عليه قارص
Ki ma wasaltush lil-3inab qultu 3lih qares
Quando non riuscite a raggiungere l’uva, dite che è amara

فيكم نستعجب كلامكم ما يزيد ما ينقص
Fikum nesta3jab kalamkum ma yzeed ma ynqos
Di voi mi stupisce: le vostre parole non aggiungono né tolgono nulla

و يا قلبي جرحك طال
Wa ya qalbi jarhak tal
Oh, mio cuore, la tua ferita è durata a lungo

و يا شكون سباب هوالو
Wa ya shkun sabab howalu
E chi è la causa di tutto questo?

و يا صحاب القيل و القال
Wa ya sahab el qeel wel qal
E gli amici dei pettegolezzi e del chiacchiericcio

و يا ما درتو والو
Wa ya ma drtu walu
E tutto ciò che avete fatto… nulla

شادين في الخيط الراشي
Shadin fil khit el rashi
Attaccati al filo del corruttore / manipolatore

و كي نولو للصح
Wa ki nolu lil sah
E quando torniamo alla verità

ياك السحاب تمشي و الكلاب تنبح
Yak el sahab timshi wal klab tanbah
Il cielo continua a muoversi e i cani continuano ad abbaiare

يا قلبي جرحك طال
Ya qalbi jarhak tal
Oh, mio cuore, la tua ferita è durata a lungo

و يا شكون سباب هوالو
Wa ya shkun sabab howalu
E chi è la causa di tutto questo?

و يا صحاب القيل و القال
Wa ya sahab el qeel wel qal
E gli amici dei pettegolezzi e del chiacchiericcio

و يا ما درتو والو
Wa ya ma drtu walu
E tutto ciò che avete fatto… nulla